عباس قديانى

129

فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )

غلامى افتاده بود . وى در خدمت شاه طهماسب اول جزء غلامان شاهى درآمد و مسلمان شد و در خدمت او اندك‌اندك به مقام قوللر آقاسى يعنى رياست غلامان خاصه رسيد . شاه عباس به او توجه و عنايت خاص يافت و در سال 1004 ه . ق . حكومت فارس و سپهسالار ايران را به دو تفويض كرد و سال بعد حكومت كهگيلويه را هم بر عمل او افزود . وى در نزد شاه عباس احترام و نفوذ فوق‌العاده داشت و شاه او را پدر خطاب مىكرد . اللهيار خان آصف الدوله از وزرا و امراى معروف دولت قاجاريه ، پسر محمد خان دولوى قاجار . وى در دورهء فتحعلى شاه به منصب صدارت رسيد ، و چندى بعد ، به تهمت قصور و تقصير در امور جنگهاى ايران و روس بر كنار شد . در دورهء محمد شاه قاجار كه خواهرزادهء وى بود ، به دستور قائم مقام فراهانى ، حكومت خراسان را گذاشته به طمع صدارت به تهران آمد ، اما بىنتيجه به خراسان بازگشت . هنگام توجه محمد شاه به هرات نيز ، وى در دفع افغان و ازبك اهتمام بسيار نمود . در سال 1262 ه . ق . مقارن شروع خيالات پسرش سالار كه داعيهء سلطنت و استقلال به هم رسانيده بود ، وى خراسان را گذاشته با اموال و نقدينه و جواهر به تهران آمد و به مكه رفت . بعد از قتل سالار نيز اميركبير به او اجازهء بازگشت به تهران را نداد و حتى وساطت وزير مختار انگليس در تهران نيز نتيجه‌اى براى بازگشت وى از عتبات به تهران را نداد . المتقدى ابو القاسم عبد الله المقتدى بن محمد بن القائم از خلفاى عباسى معاصر سلجوقيان ( 467 ه . / 1075 م . ) . المحمره - خرم دينان المسترشد ابو المنصور الفضل المسترشد بن المستظهر از خلفاى عباسى معاصر سلجوقيان ( 512 ه . 1118 م . ) المستضىء ابو محمد الحسنى المستضىء بن المستنجد از خلفاى عباسى معاصر سلجوقيان ( 566 ه . / 1170 م . ) . المستظهر ابو العباس احمد المستظهر بن المقتدى از خلفاى عباسى معاصر سلجوقيان ( 487 ه . / 1094 م . ) . المستنجد ابو المظفر يوسف المستنجد بن المقتفى از خلفاى عباسى معاصر سلجوقيان ( 555 ه . / 1160 م . ) . المقتفى ابو عبد الله محمد المقتفى بن المستظهر از خلفاى عباسى معاصر سلجوقيان ( 530 ه . / 1136 م . ) . المقديسى « المطهر بن طاهر المقديسى » . بعضى المطهر بن المقدسى نوشته‌اند . از علماى اواخر قرن چهارم هجرى بود . در باب كتابى كه موسم است به « البدء و التاريخ » و به او نسبت مىدهند عقايد مختلف است . كتاب مزبور راجع به ابتداى خلق وقايع امم و تواريخ پادشاهان و خلفا تا زمان مؤلف است .